Montaż domofonów i wideodomofonów

Domofon czy wideodomofon

Domofon prowadzi rozmowę: słyszysz osobę przy furtce i zwalniasz rygiel, nie widząc, kto stoi. Wideodomofon dodaje obraz z kamery w bramofonie, czyli podstawową informację, po której rozpoznajesz gościa przed otwarciem. Instalacja wideodomofonu wymaga więcej: kamera potrzebuje toru wideo o odpowiednim przekroju i długości, doświetlenia w podczerwieni do pracy po zmroku i kadru obejmującego twarz osoby stojącej przy panelu, a nie jej sylwetkę z góry.

Kąt widzenia poniżej 90° oznacza, że osoba stojąca bokiem do panelu wypada z kadru — dlatego dobieram panel z kątem szerszym, a jego wysokość ustawiam pod wzrost dorosłego.

Elementy instalacji domofonowej i dobór kabla

Instalacja domofonowa składa się z panelu zewnętrznego, czyli bramofonu, odbiornika wewnętrznego w postaci unifonu lub monitora, zasilacza modułowego na szynie DIN w rozdzielnicy oraz przewodu łączącego oba końce. Bramofon montuję w obudowie ze stali ocynkowanej malowanej proszkowo, natynkowo na kołkach albo podtynkowo w słupku ogrodzenia, na wysokości 150–160 cm od gruntu, w miejscu osłoniętym od zawiewania deszczu. Odbiornik wewnętrzny umieszczam w przedpokoju lub innym punkcie, przez który przechodzi się codziennie, na wysokości wzroku.

Na trasie doziemnej stosuję przewód żelowany typu XzTKMXpw z żyłą o średnicy 0,6 mm — żel wypełniający wnętrze nie dopuszcza wody do żył, czego zwykły kabel wewnętrzny nie robi. Kabel prowadzę w rurze osłonowej, z zapasem po obu stronach. Płaszcz ochronny zdejmuję na odcinku krótszym niż wyprowadzone żyły, mniej więcej o 20 cm, żeby wprowadzenie do obudowy pozostało szczelne. Tras sygnałowych nie prowadzę w jednej bruździe ani w jednej rurze z przewodami 230 V.

Liczba żył a odległość między furtką a budynkiem

Liczba żył wynika z funkcji instalacji, a przekrój z długości trasy — na długim odcinku spadek napięcia potrafi uniemożliwić zwolnienie rygla, choć rozmowa działa poprawnie.

W każdym wariancie zostawiam rezerwę żył. Dołożenie drugiego odbiornika, przycisku wyjścia albo elektrozaczepu na wolnych żyłach zajmuje godzinę; brak rezerwy oznacza nową trasę i rozebranie nawierzchni.

Schematy: magistrala 2-żyłowa, układ 4- i 6-przewodowy

Cyfrowa magistrala 2-żyłowa przesyła zasilanie, fonię, obraz i sterowanie jedną parą, zwykle bez znaczenia polaryzacji, i to standard w nowych instalacjach. Starsze układy analogowe rozdzielają funkcje na osobne żyły: w układzie 4-przewodowym są to masa, mikrofon, głośnik i wywołanie dzwonka unifonu, a układ 6-przewodowy dokłada do tego dwie żyły linii elektrozaczepu. Prosty domofon dwużyłowy bez magistrali cyfrowej realizuje tylko wywołanie i zwolnienie rygla, bez rozmowy z gościem.

Przy wymianie aparatu w istniejącej instalacji nie zgaduję, która żyła co robi: identyfikuję je miernikiem uniwersalnym po stronie unifonu, sprawdzając ciągłość i napięcie na parach. To pięć minut pracy, które chroni przed uszkodzeniem centrali pionu.

Wymiana starego unifonu i praca w budynku wielolokalowym

Wymiana aparatu w mieszkaniu jest możliwa, gdy przewody pionu są sprawne — wtedy prace ograniczają się do demontażu starego unifonu, sprawdzenia żył, montażu nowego aparatu i ustawienia adresu mieszkania. Adresowanie wykonuje się zworkami albo programowo, w zależności od systemu; źle ustawiony adres powoduje, że aparat odzywa się na wywołanie do innego lokalu i zakłóca pracę całej klatki.

Nowy aparat musi być zgodny z centralą budynkową, więc przed wyceną ustalam, jaki system pracuje w pionie. Montaż monitora z obrazem w miejsce unifonu audio wymaga toru wideo, którego stara instalacja zwykle nie ma — w takim przypadku obraz jest możliwy tylko po modernizacji instalacji wspólnej, a to decyzja wspólnoty lub zarządcy, nie pojedynczego właściciela lokalu.

Elektrozaczep furtki i sterowanie bramą

Elektrozaczep zwalnia rygiel furtki po naciśnięciu przycisku w odbiorniku. Zasilany jest napięciem 12 V AC lub DC, dedykowaną parą żył o przekroju dobranym do długości trasy, oddzieloną od pary fonii — wspólna masa dla rygla i mikrofonu to najczęstsza przyczyna trzasków w słuchawce przy otwieraniu. Elektrozaczep standardowy otwiera się po podaniu napięcia, rewersyjny odwrotnie: trzyma zamknięcie, dopóki napięcie jest obecne, więc przy zaniku prądu furtka zostaje otwarta. Wybór zależy od tego, co ma się stać po awarii zasilania, i to ustalam przed montażem. Dodatkowo montuję przycisk wyjścia wewnątrz posesji, żeby wychodzący nie musiał wracać do odbiornika.

Wyjście przekaźnikowe domofonu można podać na wejście sterujące centrali napędu bramy — wtedy jeden przycisk otwiera furtkę, a drugi uruchamia bramę wjazdową. Sam napęd, jego dobór do wagi skrzydła, fotokomórki i próbę siły zamykania opisuję na stronie automatyki bram, bo to osobna instalacja z własnymi wymaganiami bezpieczeństwa.

Domofon Wi-Fi i podgląd w telefonie

Wideodomofon z podglądem w aplikacji wysyła powiadomienie o wywołaniu na telefon i pozwala prowadzić rozmowę oraz zwolnić rygiel, gdy nikogo nie ma w domu. Rozwiązanie jest wygodne, ale ma dwa ograniczenia, o których mówię przed montażem: działa tak dobrze, jak łącze internetowe w budynku, a bramofon i tak wymaga stabilnego zasilania oraz przewodu — bezprzewodowość dotyczy telefonu, nie panelu przy furtce. Odbiornik na ścianie zostawiam nawet przy pełnej obsłudze z aplikacji, żeby otwarcie furtki nie zależało od zasięgu telefonu.

Zasilanie, uprawnienia i odbiór instalacji

Zasilacz systemowy zasilam z rozdzielnicy, z obwodu zabezpieczonego wyłącznikiem nadprądowym. Prace po stronie 230 V wykonuję na podstawie uprawnień SEP do 1 kV. Jeśli rozdzielnica nie ma miejsca na moduł i obwód, wykonuję to w ramach montażu rozdzielnicy; przy starej instalacji w budynku sensowniej jest połączyć prace z naprawą instalacji elektrycznej.

Montaż zamykam pomiarami: sprawdzam ciągłość i rezystancję izolacji linii doziemnej, napięcie na elektrozaczepie w chwili zwolnienia rygla, płynność obrazu z kamery panelu oraz ustawiam czułość mikrofonu i głośność wywołania. Test wykonuję z dwóch stron — przy furtce i przy odbiorniku — i pokazuję obsługę: wywołanie, otwieranie, przycisk wyjścia, a w systemie z aplikacją także dodanie kolejnego użytkownika.

Zakres, terminy i wycena

Wykonuję montaż i uruchomienie instalacji domofonowej, wymianę aparatów, naprawę istniejących systemów i modernizację domofonu audio na wideodomofon. Pracuję od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–18:00 i w soboty 8:00–14:00, na terenie opisanym na stronie obszaru działania. Wycenę podaję po oględzinach i jest bezpłatna — dopiero na miejscu widać długość trasy, stan istniejącego przewodu i konstrukcję słupka, a to trzy czynniki, które najbardziej wpływają na koszt.

Domofon rozpoznaje gościa i wpuszcza go na posesję. Nagrywanie obrazu z posesji to zadanie monitoringu, a wykrywanie wtargnięcia — systemu alarmowego. Wszystkie te instalacje razem ujmuję na stronie instalacji niskoprądowych.